The Medical Briefing  Nephrology

Atacicept στη νεφροπάθεια IgA, συνεχής νεφρική υποκατάσταση στη ΜΕΘ, ΤΝ και βιοψία μοσχεύματος, υπονατριαιμία

Έκδοση Νοεμβρίου 2026 (1/4)

Τα βασικά σε τέσσερα άρθρα

■ Σπειραματοπάθειες
Στη δοκιμή ORIGIN 3, το atacicept επιβράδυνε σημαντικά την πτώση του eGFR στα 2 έτη, πέρα από την επίδρασή του στην πρωτεϊνουρία.

■ ΟΝΒ και εντατική θεραπεία
Σε γαλλική δοκιμή με 554 ασθενείς, η συνεχής θεραπεία νεφρικής υποκατάστασης συσχετίστηκε με χαμηλότερη θνητότητα στις 90 ημέρες σε σύγκριση με τη διαλείπουσα αιμοκάθαρση.

■ Μεταμόσχευση
Η τεχνητή νοημοσύνη επιτυγχάνει καλές επιδόσεις στη βαθμολόγηση των βλαβών Banff σε βιοψίες μοσχεύματος, χωρίς να αντικαθιστά τον παθολογοανατόμο.

■ Κλινική νεφρολογία
Η ωσμωτική απομυελίνωση παραμένει σπάνια ακόμη και μετά από ταχεία διόρθωση της υπονατριαιμίας· η σύνεση παραμένει απαραίτητη, με ρυθμό διόρθωσης προσαρμοσμένο στον κίνδυνο.

■ Σπειραματοπάθειες

Νεφροπάθεια IgA: το atacicept επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητά του στη διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας στα 2 έτη.

NEJM, τυχαιοποιημένη δοκιμή φάσης III
428
ασθενείς
150 mg
εβδομαδιαίως, υποδορίως
64
μέσος αρχικός eGFR (mL/min/1,73 m²)
Atacicept    Εικονικό φάρμακο
Μείωση της πρωτεϊνουρίας στις 52 εβδομάδες
Atacicept
 
53,3%
Εικονικό φάρμακο
 
4,7%
Ετήσια κλίση του eGFR έως τις 104 εβδομάδες (mL/min/1,73 m²/έτος)
Atacicept
 
−0,60
Εικονικό φάρμακο
 
−5,60
Νεφρική εξέλιξη (σύνθετο καταληκτικό σημείο) στις 104 εβδομάδες, HR 0,24
Atacicept
 
5,1%
Εικονικό φάρμακο
 
17,8%
Κύριο μήνυμα. Τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντική επιβράδυνση της πτώσης του eGFR με το atacicept, πέρα από την αντιπρωτεϊνουρική του δράση.

Δημοσίευση στο New England Journal of Medicine των οριστικών αποτελεσμάτων αποτελεσματικότητας της δοκιμής φάσης III ORIGIN 3 (Barratt και συν., Οκτώβριος 2026).

Το atacicept είναι πρωτεΐνη σύντηξης TACI-Fc που αναστέλλει ταυτόχρονα τις BAFF και APRIL, δύο κυτοκίνες που συμμετέχουν στην ωρίμανση των Β λεμφοκυττάρων και στην παραγωγή της IgA1 με ανεπαρκή γαλακτοζυλίωση (Gd-IgA1), από την οποία προέρχονται τα ανοσοσυμπλέγματα που ευθύνονται για τη νεφροπάθεια IgA.

Μέθοδοι

Πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή δοκιμή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο.

Αναλύθηκαν 428 ασθενείς:

  • Atacicept 150 mg/εβδομάδα υποδορίως (n = 214).

  • Εικονικό φάρμακο (n = 214).

  • Μέσος αρχικός eGFR: 64 mL/min/1,73 m².

  • Μέση πρωτεϊνουρία: 2,2 g/ημέρα.

  • Αγωγή με αναστολέα του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης στο 98–99% των ασθενών και με αναστολέα SGLT2 σε περίπου 61%.

Τα κύρια δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία ήταν η μεταβολή του eGFR στις 52 εβδομάδες και η ετήσια κλίση του eGFR έως τις 104 εβδομάδες.

Αποτελέσματα

Στις 52 εβδομάδες:

  • Μεταβολή του eGFR: −0,11 έναντι −5,69 mL/min/1,73 m².

  • Διαφορά μεταξύ των ομάδων: +5,58 mL/min/1,73 m² (p < 0,001).

  • Μείωση της πρωτεϊνουρίας: 53,3% έναντι 4,7%.

Στις 104 εβδομάδες:

  • Ετήσια κλίση του eGFR: −0,60 έναντι −5,60 mL/min/1,73 m²/έτος (p < 0,001).

  • Σύνθετο σκορ νεφρικής εξέλιξης: 5,1% έναντι 17,8% (HR 0,24· 95% ΔΕ 0,12–0,48).

  • Κανένα συμβάν αιμοκάθαρσης, μεταμόσχευσης ή θανάτου στην ομάδα του atacicept, έναντι 7 στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.

Σε ανοσολογικό επίπεδο, μείωση της Gd-IgA1 κατά 66,1% στις 52 εβδομάδες, έναντι αύξησης κατά 2,9% με το εικονικό φάρμακο.

Ασφάλεια

Ανεπιθύμητα συμβάντα: 74,8% έναντι 78,0%.

Σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα: 7,0% έναντι 15,4%.

Τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντική επιβράδυνση της πτώσης του eGFR με το atacicept, πέρα από την αντιπρωτεϊνουρική του δράση.

Οι θεραπείες που στοχεύουν τις BAFF και APRIL θα μπορούσαν να τροποποιήσουν μακροπρόθεσμα την πορεία της νεφροπάθειας IgA.

#Nephrology #IgAN #Atacicept #ClinicalTrials #KidneyDisease #NEJM

■ ΟΝΒ και εντατική θεραπεία

Οξεία νεφρική βλάβη στη ΜΕΘ: συνδέεται η συνεχής θεραπεία νεφρικής υποκατάστασης με καλύτερη επιβίωση από τη διαλείπουσα αιμοκάθαρση;

NEJM, πολυκεντρική τυχαιοποιημένη δοκιμή
554
ασθενείς
38
μονάδες εντατικής θεραπείας
Η δοκιμή διακόπηκε πρόωρα λόγω σήματος αυξημένης θνητότητας στην ομάδα της διαλείπουσας αιμοκάθαρσης.
Συνεχής θεραπεία    Διαλείπουσα αιμοκάθαρση
MAKE90 (πρωτεύον καταληκτικό σημείο)
Συνεχής θεραπεία
 
71,6%
Διαλείπουσα αιμοκάθαρση
 
78,1%
Θνητότητα την 90ή ημέρα, HR 1,30
Συνεχής θεραπεία
 
53,5%
Διαλείπουσα αιμοκάθαρση
 
63,1%
Κύριο μήνυμα. Τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να αλλάξουν την πρακτική στη ΜΕΘ, υπέρ της συνεχούς θεραπείας νεφρικής υποκατάστασης ως αρχικής επιλογής σε ασθενείς με σοβαρή ΟΝΒ και πολυοργανική ανεπάρκεια.

Η γαλλική δοκιμή, που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine, παρέχει σημαντικά δεδομένα για την επιλογή της μεθόδου νεφρικής υποκατάστασης σε ασθενείς με σοβαρή οξεία νεφρική βλάβη (ΟΝΒ) στη μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ).

Η πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, ανοικτή δοκιμή μη κατωτερότητας, που διεξήχθη σε 38 γαλλικές ΜΕΘ, περιέλαβε 554 ασθενείς, εκ των οποίων 535 στην κύρια ανάλυση. Συνέκρινε τη διαλείπουσα αιμοκάθαρση με τη συνεχή θεραπεία νεφρικής υποκατάστασης ως αρχική στρατηγική.

Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν η εμφάνιση, έως την 90ή ημέρα, σοβαρού νεφρικού συμβάματος (MAKE90): θάνατος, εξάρτηση από αιμοκάθαρση ή εμμένουσα αύξηση της κρεατινίνης ορού > 25% σε σχέση με την αρχική τιμή.

Τα αποτελέσματα την 90ή ημέρα:

  • MAKE90: 78,1% με τη διαλείπουσα αιμοκάθαρση έναντι 71,6% με τη συνεχή θεραπεία (προσαρμοσμένη διαφορά: +6,28 ποσοστιαίες μονάδες· 95% ΔΕ: −1,22 έως 13,79).

  • Θνητότητα: 63,1% έναντι 53,5% αντίστοιχα (HR 1,30· 95% ΔΕ: 1,04–1,63).

  • Εμμένουσα νεφρική δυσλειτουργία στους ασθενείς που απογαλακτίστηκαν από την αιμοκάθαρση: 39,4% έναντι 37,6%.

Η δοκιμή διακόπηκε πρόωρα λόγω σήματος αυξημένης θνητότητας στην ομάδα της διαλείπουσας αιμοκάθαρσης.

Η μη κατωτερότητα της διαλείπουσας αιμοκάθαρσης δεν αποδείχθηκε για το πρωτεύον καταληκτικό σημείο, χωρίς όμως τυπική απόδειξη υπεροχής της συνεχούς θεραπείας σε αυτό το σύνθετο καταληκτικό σημείο.

Αντίθετα, η διαφορά στη θνητότητα αποτελεί σημαντικό κλινικό σήμα.

Τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να αλλάξουν την πρακτική στη ΜΕΘ, υπέρ της συνεχούς θεραπείας νεφρικής υποκατάστασης ως αρχικής επιλογής σε ασθενείς με σοβαρή ΟΝΒ και πολυοργανική ανεπάρκεια.

#Nephrology #CriticalCare #AKI #Dialysis #ICRAKI #RenalReplacementTherapy

■ Μεταμόσχευση

Τεχνητή νοημοσύνη και βιοψία νεφρικού μοσχεύματος: προς μια αυτοματοποιημένη ταξινόμηση Banff;

Kidney International Reports, ανασκόπηση
90–98%
F1-score, σπειραματοσκλήρυνση
0,80–0,84
συντελεστής Dice, IFTA
> 0,94
AUC, σκορ Banff ti
> 0,86
AUC, σκορ Banff ptc
Περιορισμοί. Οι κύριοι περιορισμοί παραμένουν η ετερογένεια των χρώσεων, η ανεπαρκής ποικιλομορφία των βάσεων εκπαίδευσης και η έλλειψη εξωτερικής επικύρωσης.
Κύριο μήνυμα. Η ΤΝ δεν αντικαθιστά τον παθολογοανατόμο, αλλά θα μπορούσε να γίνει ένα ουσιαστικό συμπληρωματικό εργαλείο για την τυποποίηση της ερμηνείας των βιοψιών και τη βελτίωση της παρακολούθησης των νεφρομεταμοσχευμένων ασθενών.

Η ταξινόμηση Banff αποτελεί από το 1991 το διεθνές πρότυπο για την ιστολογική ερμηνεία των βιοψιών νεφρικών μοσχευμάτων. Βασίζεται σε ημιποσοτική εκτίμηση των φλεγμονωδών, σπειραματικών, αγγειακών και σωληναριοδιάμεσων βλαβών, με μεταβλητότητα μεταξύ παρατηρητών που είναι ενίοτε σημαντική.

Η ανασκόπηση αυτή, που δημοσιεύθηκε στο Kidney International Reports, συνοψίζει τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), ιδίως της βαθιάς μάθησης, στην παθολογική ανατομική της νεφρικής μεταμόσχευσης.

Οι αναφερόμενες επιδόσεις είναι ενθαρρυντικές:

  • Σπειραματοσκλήρυνση: οι αλγόριθμοι τμηματοποίησης επιτυγχάνουν F1-scores 90–98% σε αρκετές μελέτες.

  • Διάμεση ίνωση και σωληναριακή ατροφία (IFTA): τα μοντέλα επιτρέπουν συνεχή ποσοτικοποίηση των βλαβών, με συντελεστές Dice 0,80–0,84 και αναπαραγωγιμότητα συγκρίσιμη με εκείνη των παθολογοανατόμων.

  • Φλεγμονή: μελέτη σε 423 βιοψίες αναφέρει AUC > 0,94 για την πρόβλεψη του σκορ Banff ti και > 0,86 για το σκορ ptc.

  • Νεφρική πρόγνωση: ορισμένες μετρήσεις της ίνωσης συσχετίζονται με τη νεφρική επιβίωση, γεγονός που υποδηλώνει χρησιμότητα πέρα από την απλή μορφολογική ταξινόμηση.

Στόχος της ομάδας εργασίας Banff Digital Pathology Working Group είναι η σταδιακή ανάπτυξη αυτοματοποιημένης εκτίμησης των βλαβών, ιδίως της σπειραματίτιδας, της περισωληναριακής τριχοειδίτιδας, της αρτηριίτιδας και της σωληναρίτιδας.

Οι κύριοι περιορισμοί παραμένουν η ετερογένεια των χρώσεων, η ανεπαρκής ποικιλομορφία των βάσεων εκπαίδευσης και η έλλειψη εξωτερικής επικύρωσης.

Το κλινικό όφελος είναι σημαντικό: η μετάβαση από μια ημιποσοτική εκτίμηση σε μια αντικειμενική και αναπαραγώγιμη μέτρηση των βλαβών, ενδεχομένως πιο ευαίσθητη για την αξιολόγηση της εξέλιξής τους και της προγνωστικής τους αξίας.

Η ΤΝ δεν αντικαθιστά τον παθολογοανατόμο, αλλά θα μπορούσε να γίνει ένα ουσιαστικό συμπληρωματικό εργαλείο για την τυποποίηση της ερμηνείας των βιοψιών και τη βελτίωση της παρακολούθησης των νεφρομεταμοσχευμένων ασθενών.

#Nephrology #KidneyTransplantation #ArtificialIntelligence #Banff #DigitalPathology

■ Κλινική νεφρολογία

Υπονατριαιμία: γρήγορη ή αργή διόρθωση;

Clinical Kidney Journal, ανασκόπηση
22.858
ασθενείς στην κοόρτη
0,05%
επίπτωση ODS παρά την ταχεία διόρθωση στο 17,7% των ασθενών
Στόχοι διόρθωσης
Σοβαρά νευρολογικά συμπτώματα (NaCl 3%)+4 έως 6 mmol/L σε 1–2 ώρες
Συνήθης κίνδυνος4 έως 8 mmol/L/24 ώρες, χωρίς υπέρβαση των 10/24 ώρες και των 18/48 ώρες
Υψηλός κίνδυνος ODS4 έως 6 mmol/L/24 ώρες, μέγιστο 8/24 ώρες
Κύριο μήνυμα. Το κλινικό μήνυμα παραμένει η σύνεση: ταχεία αντιμετώπιση του νευρολογικού επείγοντος και στη συνέχεια εξατομίκευση του ρυθμού διόρθωσης ανάλογα με τον κίνδυνο απομυελίνωσης, με στενή παρακολούθηση του νατρίου ορού και της διούρησης.

Ο ρυθμός διόρθωσης της υπονατριαιμίας παραμένει αντικείμενο συζήτησης, ανάμεσα στον κίνδυνο εγκεφαλικού οιδήματος όταν η διόρθωση είναι ανεπαρκής και στον κίνδυνο ωσμωτικής απομυελίνωσης (ODS) όταν είναι υπερβολική.

Ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Clinical Kidney Journal εξετάζει τα παθοφυσιολογικά δεδομένα και τις πρόσφατες μελέτες που αμφισβητούν τα συνήθη όρια διόρθωσης.

Παρουσία σοβαρών νευρολογικών συμπτωμάτων, η χορήγηση υπέρτονου NaCl 3% πρέπει να επιτυγχάνει ταχεία αύξηση του νατρίου ορού κατά 4–6 mmol/L σε 1–2 ώρες, η οποία συνήθως αρκεί για τη μείωση του εγκεφαλικού οιδήματος.

Για τις χρόνιες υπονατριαιμίες, οι συγγραφείς διατηρούν τους ακόλουθους στόχους:

  • Συνήθης κίνδυνος: στοχευόμενη αύξηση 4–8 mmol/L/24 ώρες, χωρίς υπέρβαση των 10 mmol/L/24 ώρες και των 18 mmol/L/48 ώρες.

  • Υψηλός κίνδυνος ODS: στόχος 4–6 mmol/L/24 ώρες, μέγιστο 8 mmol/L/24 ώρες.

Οι συστάσεις αυτές συζητούνται υπό το φως νέων δεδομένων από μελέτες παρατήρησης.

Σε κοόρτη 22.858 ασθενών, η επίπτωση του ODS ήταν μόλις 0,05%, παρά την ταχεία διόρθωση στο 17,7% των ασθενών.

Μετα-ανάλυση 16 μελετών με 11.811 ασθενείς διαπίστωσε μάλιστα συσχέτιση της ταχείας διόρθωσης με μειωμένη ενδονοσοκομειακή θνητότητα, χωρίς στατιστικά σημαντική αύξηση του ODS.

Τα αποτελέσματα αυτά δεν επιτρέπουν ωστόσο να συναχθεί αιτιώδες όφελος της ταχείας διόρθωσης, κυρίως λόγω συγχυτικών παραγόντων και της σπανιότητας του ODS.

Το κλινικό μήνυμα παραμένει η σύνεση: ταχεία αντιμετώπιση του νευρολογικού επείγοντος και στη συνέχεια εξατομίκευση του ρυθμού διόρθωσης ανάλογα με τον κίνδυνο απομυελίνωσης, με στενή παρακολούθηση του νατρίου ορού και της διούρησης.

#Nephrology #Hyponatremia #SIADH #FluidAndElectrolyteDisorders #InternalMedicine

Την επόμενη εβδομάδα

  • Νεφροπάθεια IgA: μείωση της πρωτεϊνουρίας κατά 52% με το povetacicept στη δοκιμή φάσης III RAINIER.

  • Οξεία νεφρική βλάβη σχετιζόμενη με σήψη: δύο βιολογικοί υποφαινότυποι με διαφορετική πρόγνωση και θεραπευτική ανταπόκριση.

  • Ασβεστιφυλαξία και βιταμίνη K: μια νέα θεραπευτική προοπτική;

  • Επιπλεγμένες ουρολοιμώξεις: προς βραχύτερη αντιβιοτική αγωγή σύμφωνα με τις συστάσεις IDSA 2025